Dzisiaj jest: 22 Lipiec 2018    |    Imieniny obchodzą: Maria, Magdalena, Wawrzyniec

Tajemnica zawodowa

Opublikowano: 22 marzec 2015
Łódzkie Porozumienie Samorządów Zawodowych Odsłony: 2541

Tajemnica zawodowa powierzona przedstawicielowi zawodu zaufania publicznego

W dniu 5 listopada b.r. na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego odbyła siękonferencja „Tajemnica zawodowa powierzona przedstawicielowi zawodu zaufania publicznego” zorganizowana przez Łódzkie Porozumienie Samorządów Zawodów Zaufania Publicznego, którego Przewodniczącym jest Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w Łodzi mec. Jarosław Szymański przy współudziale Komisji Parlamentarno-Prawnej ORA w Łodzi. 

 

Patronat honorowy nad tym wydarzeniem objęli Prezydent Miasta Łodzi Hanna Zdanowska, Dziekan Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego prof. dr hab. Agnieszka Liszewska oraz Rektor Uniwersytetu Łódzkiego prof. dr hab. Włodzimierz Nykiel.

 

Konferencja cieszyła się dużym zainteresowaniem przedstawicieli niemal wszystkich zawodów zaufania publicznego, w tym: adwokatów, radców prawnych, notariuszy, doradców podatkowych, biegłych rewidentów, lekarzy, pielęgniarek i położnych, diagnostów laboratoryjnych, urbanistów, inżynierów budownictwa, rzeczoznawców majątkowych, aptekarzy, lekarzy weterynarii, rzeczoznawców patentowych, komorników, a także przedstawicieli innych profesji objętych tajemnicą zawodową, w tym dziennikarzy.

 

Niewątpliwie cechą wspólną wszystkich wymienionych powyżej zawodów jest stosunek zaufania łączący osobę wykonującą dany zawód z klientem, pacjentem lub informatorem. Gwarancją tego stosunku jest obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej wynikający z ustaw regulujących wykonywanie poszczególnych zawodów oraz przepisów o ograniczeniach dowodowych
w postępowaniu karnym, cywilnym i administracyjnym. W praktyce zakres obowiązywania tajemnicy zawodowej i przesłanki zwolnienia z tej tajemnicy przez sąd budzą niekiedy wątpliwości.
W związku z powyższym zaistniała potrzeba podjęcia dialogu będącego podstawą do wypracowania jednolitych zasad postępowania w sprawach dotyczących zwolnienia z tajemnicy zawodowej oraz naruszenia obowiązku jej dochowania.

 

Przedmiotem wystąpień prelegentów były aspekty praktyczne i teoretyczne obowiązku przestrzegania tajemnicy zawodowej. Adwokat prof. dr hab. Piotr Kardas zaprezentował definicję tajemnicy zawodowej ze szczególnym uwzględnieniem tajemnicy adwokackiej oraz porównał zakres  i charakter tej instytucji w postępowaniu karnym, cywilnym i administracyjnym. Podkreślił także znaczącą różnicę między szeroko pojętą tajemnicą adwokacką a tajemnicą obrończą, która przez przepisy kodeksu postępowania karnego zrównana jest z tajemnicą spowiedzi. Referent wskazał, że zakres tajemnicy zawodowej obejmuje wszystko to, czego przedstawiciel zawodu zaufania publicznego dowiedział się w związku z prowadzeniem sprawy, procesem leczenia czy śledztwa dziennikarskiego. Jego zdaniem tajemnica zawodowa wykracza poza stosunek między adwokatem a klientem, lekarzem a pacjentem, dziennikarzem a informatorem, bowiem w toku prowadzenia danej sprawy możliwe jest powzięcie informacji także o innych osobach będących stronami postępowania lub członkami rodziny pacjenta. Prof. Kardas podkreślił także, że dochowanie tajemnicy zawodowej to nie uprawnienie lecz obowiązek przedstawiciela zawodu zaufania publicznego, zatem decyzja w przedmiocie odmowy składania zeznań w charakterze świadka co do okoliczności objętych tajemnicą zawodową nie zależy od woli adwokata, lekarza czy doradcy podatkowego.

 

Interesujący referat wygłosił także Sędzia Sądu Apelacyjnego w Łodzi Piotr Feliniak, który przedstawił warunki przesłuchania w charakterze świadka notariusza, adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego, lekarza i dziennikarza w kontekście dobra wymiaru sprawiedliwości. W swym wystąpieniu sędzia podkreślił, że podczas podejmowania rozstrzygnięcia w przedmiocie zwolnienia przedstawiciela zawodu zaufania publicznego z obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej ma miejsce konflikt dwóch wartości. Na jednej szali leży tajemnica zawodowa – gwarancja stosunku zaufania będącego podstawą wykonywania zawodu zaufania publicznego – na drugiej spoczywa dobro wymiaru sprawiedliwości. Zatem sędzia musi dokładnie przeanalizować która wartość w danym przypadku ma większą wagę, co nie jest zadaniem prostym. 

 

Podczas konferencji referat wygłosił także doradca podatkowy Sławomir Sadocha, który przedstawił problem zakresu tajemnicy zawodowej doradcy podatkowego wobec dostępności informacji zawartych w treści dokumentów stanowiących podstawę do obliczenia zobowiązania podatkowego. O odpowiedzialności karnej i dyscyplinarnej za naruszenie tajemnicy zawodowej opowiedział natomiast radca prawny dr Paweł Łabieniec podkreślając, że dla prawidłowego funkcjonowania instytucji tajemnicy zawodowej niezwykle istotne są odpowiednie procedury i jasne przesłanki ponoszenia odpowiedzialności za to poważne naruszenie.

 

Wystąpienia prelegentów pomogły usystematyzować wiedzę w zakresie charakteru prawnego tajemnicy zawodowej jednak ujawniły także odmienność poglądów prelegentów w zakresie skuteczności zgody klienta na ujawnienie i wykorzystanie w postępowaniu faktów objętych tajemnicą zawodową. Temat ten z pewnością wymaga dalszego rozwinięcia, z uwagi na znaczną doniosłość problemu w praktyce.

 

Źródłem wielu interesujących opinii była dyskusja, która ujawniła, że niektórzy uczestnicy  spotkali się z sytuacjami trudnymi do jednoznacznej oceny z punktu widzenia obowiązku zachowania tajemnicy adwokackiej i obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa. Pojawiły się także głosy, że sądy, organy ścigania i organy podatkowe nie zawsze działają z poszanowaniem tajemnicy zawodowej. Obecny na konferencji Prokurator Okręgowy Krzysztof Bukowiecki, przyznał, że konieczne jest podjęcie dialogu między przedstawicielami władzy państwowej a samorządami zawodowymi w celu wypracowania jednolitych standardów przeprowadzania czynności procesowych z poszanowaniem obowiązku dochowania tajemnicy zawodowej.

 

Wypada wspomnieć, że konferencja ta była kolejnym wydarzeniem mającym na celu zbliżenie przedstawicieli środowisk skupionych wokół Łódzkiego Porozumienia Samorządów Zawodowych. Należy wyrazić nadzieję, że spotkania, stanowiące okazję do wymiany poglądów i doświadczeń między przedstawicielami różnych zawodów zaufania publicznego będą odbywać się częściej. Mimo bowiem oczywistych różnic między naszymi zawodami, wiele nas łączy.

 

Adw. Magdalena Bartenbach – Byczko